Пролетта носи повеќе сонце, прошетки и раззеленети паркови. Но, за многумина носи и позната непријатност: очи што чешаат, солзат, печат и се црвени уште пред да почне денот како што треба.
Ако секоја пролет имате чувство дека во очите ви влегол песок, постојано ги триете или ви се заматува видот по престој надвор, можно е да станува збор за алергиски конјунктивитис — алергиска реакција на очите, најчесто предизвикана од полен.
Добрата вест е дека не мора цела сезона да ја поминете со непријатност. Со неколку паметни навики, правилна хигиена и соодветна заштита на очите, симптомите често може значително да се намалат.
Зошто пролетните алергии ги погодуваат токму очите?
Во пролет, дрвјата, тревите и растенијата испуштаат полен во воздухот. Овие честички се толку ситни што лесно ги носи ветерот — до вашата коса, облека, автомобил, тераса и, секако, до очите.
Површината на окото е постојано изложена на надворешната средина. Кога поленот ќе дојде во контакт со неа, кај чувствителните лица имунолошкиот систем реагира како да станува збор за закана и ослободува хистамин. Токму хистаминот е една од главните причини за чешањето, црвенилото, солзењето и отечените очни капаци.
Проблемот дополнително се засилува кога во игра се и:
-
прашина и загаден воздух;
-
ветер, кој носи повеќе полен;
-
сув воздух и климатизација;
-
долго гледање во телефон, компјутер или телевизор;
-
контактни леќи, особено ако не се одржуваат правилно.
Со други зборови: очите во пролет не се борат само со поленот. Често се борат со цела комбинација од фактори.
Како да препознаете дека се работи за алергија, а не за инфекција?
Алергијата на очите најчесто ги зафаќа двете очи истовремено. Симптомите може да варираат во текот на денот, но особено се забележливи по престој надвор, во ветровито време или по контакт со трева, дрвја и цветови.
Најчести симптоми на пролетна алергија на очите се:
-
силно или постојано чешање;
-
црвенило на белката;
-
прекумерно солзење;
-
чувство на печење, боцкање или песок во очите;
-
подуени очни капаци, особено наутро;
-
чувствителност на светлина;
-
привремено заматување на видот поради солзење;
-
чувство на сувост и замор во очите.
Еден важен знак: кај алергијата, чешањето обично е изразено. Кај бактериска или вирусна инфекција почесто има густ секрет, лепење на капаците, болка или симптомите почнуваат во едно око, па се префрлаат на другото.
Сепак, само според симптомите не треба самостојно да поставувате дијагноза. Ако не сте сигурни што се случува со очите, најбезбедно е да побарате совет од офталмолог.
Најважното правило: не ги тријте очите
Кога очите чешаат, природната реакција е да ги протриете. Но токму тоа е една од најчестите грешки.
Со триење:
-
внесувате дополнителен полен, прашина и бактерии од рацете;
-
ја иритирате веќе чувствителната површина на окото;
-
може да го засилите ослободувањето на хистамин;
-
го зголемувате црвенилото и отокот;
-
привремено го влошувате заматениот вид.
Наместо тоа, измијте ги рацете и исплакнете го лицето со чиста, ладна вода. На затворени капаци може да ставите чиста, ладна облога неколку минути. Тоа често носи брзо олеснување, особено при оток и силно чешање.
10 практични совети за заштита на очите од полен
1. Следете го нивото на полен
Во денови со висока концентрација на полен, особено ако дува ветер, обидете се да го ограничите непотребниот престој надвор. Не значи дека треба да се затворите дома цела пролет, туку дека е добро да планирате попаметно.
Ако можете, прошетките и физичката активност оставете ги за периоди кога воздухот е помирен и кога има помала изложеност на полен.
2. Носете очила за сонце и кога не сте на плажа
Квалитетните сончеви очила не се само моден додаток. Тие создаваат физичка бариера меѓу очите и честичките што летаат во воздухот.
За сезоната на алергии, најпрактични се модели што добро го покриваат пределот околу очите — со малку поголеми рамки или благо закривени стакла од страните. Така се намалува директниот контакт со ветер, прашина и полен.
Секако, очилата треба да обезбедуваат соодветна UV-заштита, бидејќи сончевата светлина може дополнително да ја засили чувствителноста кај веќе иритирани очи.
3. Мијте ги лицето и рацете веднаш по враќање дома
Поленот се лепи на веѓите, трепките, кожата и косата. Затоа, едноставното миење на лицето по враќање однадвор може да направи голема разлика.
Измијте ги и рацете пред да го допрете лицето или да ставите капки за очи. Ова е мала навика, но многу важна во денови кога очите се чувствителни.
4. Не сушете облека надвор во денови со многу полен
Свежо испраната облека што се суши на тераса или во двор може да собере полен. Потоа, тие честички ги носите директно на кожата, во косата и во домот.
Кога симптомите се силни, сушењето во затворен простор е попрактична опција.
5. Туширајте се и измијте ја косата навечер
Не мора секој ден да правите комплицирана рутина, но туширањето пред спиење е многу корисно. Така поленот што се задржал на косата и кожата нема да заврши на перницата, а потоа повторно во контакт со очите следното утро.
Особено ова важи за луѓе со подолга коса и за деца што поминуваат многу време надвор.
6. Одржувајте ги прозорците затворени кога поленот е висок
Проветрувањето е важно, но во периоди со интензивен полен отворените прозорци можат да внесат многу алергени во домот и автомобилот.
Практичен компромис е кратко проветрување во период кога воздухот е помирен, наместо држење прозорци отворени со часови. Во автомобил, користете климатизација и проверете дали филтрите редовно се менуваат.
7. Користете вештачки солзи само по препорака
Кај лесна иритација, вештачките солзи без конзерванси може да помогнат да се навлажни и исплакне површината на окото. Тие не ја лекуваат причината за алергијата, но можат да го намалат чувството на сувост, печење и песок во очите.
Не користете „капки за црвени очи“ на своја рака и подолго време. Некои од нив само привремено го намалуваат црвенилото, а при честа употреба можат да создадат дополнителни проблеми. За антиалергиски капки или друг третман, консултирајте офталмолог или лекар.
8. Внимавајте со контактните леќи
Контактните леќи можат да задржат полен и наслаги на својата површина, поради што непријатноста може да биде поизразена. Ако носите леќи и имате силни симптоми, разговарајте со офталмолог за најсоодветна опција за вас.
Во денови кога очите се многу иритирани, понекогаш е попаметно да направите пауза од леќите и да носите диоптриски очила. Никогаш не користете капки без да проверите дали се соодветни за употреба со контактни леќи.
9. Правете паузи од екраните
Алергијата и долгото гледање во екран не се добра комбинација. Кога сме фокусирани во телефон или компјутер, трепкаме поретко. Тоа ја суши површината на окото и го засилува чувството на печење.
Пробајте го правилото 20-20-20: на секои 20 минути, погледнете 20 секунди во предмет оддалечен приближно 20 стапки, односно околу 6 метри. Воедно, свесно потсетете се да трепкате почесто.
10. Чистете ги очилата редовно
На стаклата и рамките се собираат прашина, полен, маснотии и честички од околината. Очилата мијте ги со млака вода и средство наменето за очила или со нежно средство без агресивни состојки, па избришете ги со чиста микрофибер крпа.
Не ги бришете на сува маица, хартиена салфетка или со агресивни средства — така може да ги изгребете стаклата и да го оштетите заштитниот слој.
Што да не правите кога очите ви се иритирани?
Покрај триењето на очите, постојат уште неколку навики што вреди да се избегнат:
-
не ставајте капки „на препорака од пријател“;
-
не користете туѓи капки, шминка или крпи;
-
не носете контактни леќи ако очите се силно црвени, болни или имаат секрет;
-
не ставајте чај, камилица или други домашни раствори директно во очите — тие може да внесат дополнителни надразнувачи или микроорганизми;
-
не игнорирајте симптоми што траат, се повторуваат или се влошуваат.
Кога е време за офталмолог?
Повеќето сезонски алергии на очите се непријатни, но не и опасни. Сепак, постојат ситуации кога не треба да чекате:
-
имате силна болка во окото;
-
видот ви е значително или трајно заматен;
-
чувствувате изразена чувствителност на светлина;
-
имате густ жолт или зелен секрет;
-
симптомите се само во едно око и нагло се влошуваат;
-
очниот капак е силно отечен;
-
симптомите не се подобруваат и покрај основната грижа;
-
носите контактни леќи и имате црвенило, болка или намален вид.
Во овие случаи е важно да се направи преглед, бидејќи не секое црвенило е алергија. Навремената стручна проценка е најсигурниот начин да се добие правилен третман.
Добрата заштита започнува пред да се појават симптомите
Кај сезонските алергии, превенцијата е многу поефикасна отколку постојаното „гасење пожар“ откако очите веќе се воспалени. Редовното носење квалитетни сончеви очила, правилната хигиена, чистите рамки и навременото реагирање при првите симптоми можат да ви заштедат многу непријатни денови.
Пролетта не треба да ја гледате низ солзи, чешање и црвенило. Со малку повеќе грижа и соодветна заштита, можете повторно да уживате во сонцето, прошетките и јасниот поглед.
Овој текст е информативен и не е замена за преглед, дијагноза или терапија од офталмолог.
