Кога зборуваме за здравје, најчесто помислуваме на исхрана, физичка активност, сон, крвен притисок или редовни лабораториски анализи. Но има еден дел од здравјето што многу лесно го земаме здраво за готово — сè додека не почне да ни создава проблем: видот.

Преку очите работиме, учиме, возиме, читаме, препознаваме лица, следиме екрани и се движиме безбедно во просторот. Видот не е само „дали гледам јасно или не“. Тој има директно влијание врз концентрацијата, работната ефикасност, безбедноста во сообраќајот, расположението и квалитетот на секојдневието.

По повод 7 Април, Светскиот ден на здравјето, вреди да си поставиме едно едноставно прашање: кога последен пат навистина сте направиле нешто добро за вашите очи?

Очите работат цел ден — и ретко добиваат вистинска пауза

Очите се активни од моментот кога ќе го погледнете телефонот наутро, па сè до последниот поглед кон екранот навечер. Во меѓувреме, тие постојано менуваат фокус: близина, далечина, екран, книга, автомобил, вештачко осветлување, сонце, простории со климатизација.

Порано најголемиот визуелен напор го поврзувавме со читањето. Денес, работата на близина е присутна речиси без прекин. Телефонот е во рака, компјутерот е на работна маса, телевизорот е во дневната соба, а известувањата нè враќаат кон екраните десетици пати дневно.

Не е чудно што сè повеќе луѓе се жалат на:

  • замор и тежина во очите;

  • печење, сувост или чувство како да има песок во очите;

  • главоболка, особено кон крајот на денот;

  • заматен вид што се појавува по долго гледање одблизу;

  • тешкотии при префрлање поглед од екран кон далечина;

  • чувствителност на светлина;

  • намалена концентрација и чувство дека „очите не соработуваат“.

Овие симптоми не секогаш значат дека ви е потребна нова диоптрија. Но сигурно значат дека очите ви испраќаат порака дека им е потребно внимание.

Не е нормално постојано да гледате со напор

Многу луѓе се навикнуваат на непријатноста. Велат: „Нормално е, цел ден сум пред компјутер“, „Ќе ми помине кога ќе се наспијам“ или „Веројатно ми треба само кафе“.

Понекогаш навистина станува збор за краткотраен замор. Но ако главоболките, кривењето на главата, приближувањето кон екранот, честото трепкање или заматениот вид се повторуваат, не ги игнорирајте.

Нејасниот вид не е само прашање на удобност. Тој може да влијае на:

  • точноста и брзината при работа;

  • читањето и учењето;

  • држењето на телото;

  • безбедното возење, особено навечер;

  • ориентацијата во простор;

  • ризикот од падови кај повозрасните лица;

  • заморот и раздразливоста во текот на денот.

Добриот вид не треба да биде луксуз или нешто на што се навикнуваме само кога ќе почне да недостига. Тој е дел од основната грижа за здравјето.

Редовниот очен преглед е превенција, а не само проверка на диоптрија

Една од најкорисните навики што можете да ја усвоите е редовен очен преглед. Многумина доаѓаат на проверка дури кога веќе имаат сериозни проблеми со читањето, работата или возењето. Но прегледот не служи само за да се утврди дали ви се потребни очила.

Тој може да помогне навремено да се забележат промени во видот и да се процени дали постои потреба од понатамошна офталмолошка контрола.

Посебно е важно да закажете преглед ако забележите:

  • чести главоболки при читање или работа со екран;

  • нагла промена во јасноста на видот;

  • двоен вид;

  • чести промени на диоптријата;

  • проблеми со ноќно возење или заслепување од фарови;

  • чувство дека едното око гледа послабо од другото;

  • светкања, нови „точки“ или сенки во видното поле;

  • болка, црвенило или силна чувствителност на светлина.

Особено кај деца, прегледот не треба да се одложува. Детето не секогаш знае да каже дека не гледа добро, бидејќи нема со што да го спореди својот вид. Ако се приближува многу до телевизор, ги криви очите, избегнува читање, губи редови во текст или често се жали на главоболка, добро е да се направи стручна проверка.

Правилото 20-20-20: мала пауза, голема разлика

За луѓе што работат пред екран, наједноставниот и најкорисен совет е правилото 20-20-20.

На секои 20 минути, тргнете го погледот од екранот и гледајте 20 секунди во нешто оддалечено околу 20 стапки, односно приближно 6 метри.

Оваа кратка пауза му помага на фокусниот систем на окото да се опушти. Воедно, ве потсетува да трепкате почесто.

Кога сме концентрирани во екран, обично трепкаме поретко. Како резултат на тоа, солзниот филм побрзо испарува и се појавуваат сувост, печење, црвенило и чувство на замор. Затоа, покрај паузите, важно е свесно да трепкате и да не работите со часови без да станете од столот.

Работното место може да ви помогне — или да ви ги замори очите

Понекогаш проблемот не е во диоптријата, туку во условите во кои работите. Добро наместеното работно место може значително да го намали визуелниот напор.

Еве што вреди да проверите:

  • Екранот нека биде приближно на должина на една рака оддалечен од вас.

  • Горниот раб на мониторот нека биде во висина на очите или малку под неа.

  • Избегнувајте силно светло директно зад или пред екранот.

  • Намалете ги рефлексиите од прозорец, ламба или сјајна површина.

  • Не работете во целосно темна просторија со многу светол екран.

  • Прилагодете ја осветленоста на екранот на светлината во просторијата.

  • Зголемете ја големината на буквите наместо да се наведнувате кон екранот.

  • Редовно чистете го екранот — дамките и прашината го тераат окото дополнително да се напрега.

Овие детали изгледаат мали, но токму тие често ја прават разликата меѓу ден исполнет со замор и ден во кој работите удобно.

Оптичките стакла се подеднакво важни како и рамката

Кога избираме очила, природно прво ја забележуваме рамката. Таа треба да ни стои убаво, да биде удобна и да одговара на нашиот стил. Но стаклата се делот што секојдневно работи за вашиот вид.

Добриот избор на оптички стакла не се сведува само на бројката на диоптријата. Важно е да се земат предвид и вашиот начин на живот, работата, годините, навиките и ситуациите во кои најмногу ви е потребен јасен вид.

На пример, различни потреби имаат:

  • лице што работи осум часа дневно пред компјутер;

  • студент кој многу чита и учи;

  • возач што често патува навечер;

  • лице што често преминува од затворен простор на силна сончева светлина;

  • активен човек што спортува или поминува многу време надвор;

  • лице што има потреба од поддршка и за близина и за далечина.

Квалитетните оптички стакла, со соодветна диоптрија и правилно одбрани за вашите потреби, можат да донесат поудобен и поприроден вид. Дополнителните заштитни слоеви, како антирефлексен слој, можат да помогнат во намалување на отсјајот и рефлексиите, додека слоевите што полесно се чистат придонесуваат за појасен поглед во секојдневието.

Важно е да знаете: не постои едно „најдобро стакло“ за сите. Најдобриот избор е оној што е правилно препорачан за вашите реални потреби.

Сонцето не е само летна тема

УВ-заштитата на очите е важна во текот на целата година. Сончевите зраци не се присутни само на плажа и не исчезнуваат во облачни денови. Одразот од вода, снег, стакло, асфалт и светли фасади може дополнително да ја зголеми изложеноста.

Квалитетните сончеви очила со соодветна UV-заштита се практичен начин да ги заштитите очите од силната светлина и отсјајот. За возење, престој во природа и секојдневно движење надвор, тие не се само естетски детал — тие се дел од грижата за визуелниот комфор.

Не избирајте сончеви очила само според бојата на стаклата. Темното стакло само по себе не гарантира заштита. Најважно е очилата да имаат соодветна UV-заштита и да ви прилегаат добро, без да пропуштаат премногу светлина од страните.

Исхраната и секојдневните навики исто така имаат улога

Ниту една намирница не може магично да ја замени потребата од преглед или правилна корекција на видот. Но балансираната исхрана и добрите животни навики придонесуваат за општото здравје, а со тоа и за здравјето на очите.

Во секојдневното мени вклучете разновидна храна, особено:

  • зелен лиснат зеленчук;

  • моркови, пиперки и друг зеленчук во силни бои;

  • овошје;

  • риба;

  • јаткасти плодови и семиња;

  • доволно вода во текот на денот.

Покрај исхраната, важни се и квалитетниот сон, редовното движење, избегнувањето пушење и контролата на хронични состојби како покачен шеќер во крвта и крвен притисок. Здравјето на очите не е изолирано од остатокот од телото.

Кратка дневна рутина за поздрави очи

Ако сакате практичен почеток, пробајте да ги применувате овие навики секој ден:

  1. Направете пауза од екранот на секои 20 минути.

  2. Трепкајте почесто кога работите пред монитор.

  3. Работете во соодветно, рамномерно осветлување.

  4. Носете ги очилата со точна и ажурирана диоптрија.

  5. Чистете ги стаклата со микрофибер крпа и средство за очила.

  6. Носете сончеви очила со UV-заштита кога сте надвор.

  7. Не ги игнорирајте повторливите главоболки, заматување или замор.

  8. Закажете редовна контрола на видот.

Здравјето на очите е инвестиција во секој ден

На 7 Април не треба само да се потсетиме дека здравјето е важно. Треба да направиме нешто конкретно за него. Понекогаш тоа е едноставна пауза од екранот. Понекогаш е нова проверка на диоптријата. Понекогаш е избор на оптички стакла што подобро одговараат на вашиот животен ритам.

Најважно е да не чекате видот да ви стане пречка за да му посветите внимание. Јасниот, удобен и сигурен вид ви помага полесно да работите, да учите, да се движите и да уживате во луѓето и моментите околу вас.

*Овој текст има информативна цел и не претставува замена за офталмолошки преглед, дијагноза или индивидуален медицински совет.

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *